İnsanlığın en eski temsilcileri modern insanla aynı tür içinde yer alsa da görünüşleri bugünkü insanla bütünüyle aynı değildi. Özellikle kafatası yapısı, Homo sapiens’in ilk dönemlerinde evrimin halen devam ettiğini açık biçimde ortaya koyuyor. Fas’taki Jebel Irhoud bölgesinden çıkarılan fosiller üzerinden yapılan yeni çalışmalar da bu geçiş sürecini daha net hale getirdi.
Jebel Irhoud sahasında bulunan Irhoud 1 fosili, ilk keşfedildiğinde farklı yorumlandı. Madenciler tarafından 1961 yılında gün ışığına çıkarılan kalıntı, uzun süre yaklaşık 40 bin yıllık bir Afrika Neandertali olarak değerlendirildi. Fakat sonraki yıllarda aynı bölgede ortaya çıkan yeni fosiller ve taş aletler, bu görüşü tamamen değiştirdi. 2017 yılında yayımlanan ayrıntılı analizler, Jebel Irhoud kalıntılarının yaklaşık 315 bin yıl önce yaşamış en eski Homo sapiens örnekleri arasında yer aldığını gösterdi. Bu bireylerin yüz yapısı ve diş dizilimleri bugünkü insanla büyük ölçüde benzerlik taşıyordu. Buna karşılık beyin boşluğunun biçimi daha eski insansı türlerin özelliklerini koruyordu. Ortaya çıkan tablo, insan evriminde modern yüz yapısının, bugünkü beyin formundan daha önce ortaya çıktığını düşündürüyor.
Araştırmacılar, ilk Homo sapiens bireylerinin görünümünü daha iyi anlamak amacıyla farklı fosil parçalarını dijital ortamda bir araya getirdi. Böylece 3 boyutlu kompozit bir kafatası modeli oluşturuldu. Modelin büyük bölümü Irhoud 1 fosiline dayanıyor. Yüzün ana hatları ve kafatası kubbesinin önemli kısmı bu bireyden alındı. Çene kemiği Irhoud 11’den, dişler ise Irhoud 10, 21 ve 22 numaralı fosillerden sağlandı. Bu parçaların birleşmesiyle elde edilen kafatasının beyin hacmi 1230 santimetreküp olarak hesaplandı. Bu değer, günümüz yetişkin erkeklerinde görülen ortalamayla uyum gösteriyor.
Ardından bu kompozit yapı, modern bir insanın dijital yüz haritasıyla eşleştirildi. Böylece fosil üzerine yumuşak doku dağılımı aktarıldı ve olası yüz görünümü yeniden oluşturuldu.
İki ayrı rekonstrüksiyon hazırlandı
Çalışma sonunda iki farklı yüz rekonstrüksiyonu üretildi. Bunlardan biri tarafsız gri tonlamalı bir versiyon olarak hazırlandı. Diğerinde ise cilt tonu, sakal gibi tahmini ayrıntılar eklendi. Araştırmacılar, ortaya çıkan görsellerin şimdiye dek en eski Homo sapiens atalarının görünümüne dair elde edilen en yakın tahminlerden biri olduğunu belirtiyor.
Yine de bu modelin kesin bir birebir portre olarak görülmemesi gerekiyor. Çünkü kullanılan yumuşak doku kalınlığı ölçütleri günümüz insan verilerine dayanıyor. Ayrıca kafatası tek bir bireye değil, birden fazla fosilin parçalarının birleştirilmesiyle oluşturuldu. Bu nedenle çalışma, ilk Homo sapiens’in görünümüne ilişkin güçlü bir bilimsel yaklaşım sunuyor; ancak mutlak bir fiziksel kopya iddiası taşımıyor.
The post İlk Homo sapiens’in yüzü nasıl görünüyordu? first appeared on .
